Nhiều bạn khi đi khám phụ khoa định kỳ ở phòng khám , bác sĩ vô tình phát hiện được, nhưng cũng có nhiều bạn thấy đau tức bụng dưới đi khám thì phát hiện khối u buồng trứng. Có những bạn còn rất trẻ, chưa có con mà đã phát hiện là ung thư buồng trứng!
- U nang buồng trứng là bệnh lý phụ khoa thường gặp ở nữ giới, có thể xảy ra ở mọi độ tuổi, từ bé gái trước dậy thì, phụ nữ mang thai đến mãn kinh… đều có nguy cơ mắc bệnh.
- Mặc dù có khoảng 90% u nang buồng trứng là lành tính, ít gây triệu chứng, thường phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe. Song, trong một số trường hợp nếu u lớn, xoắn gây đau bụng cấp, kinh nguyệt không đều, đau bụng dưới, táo bón, tiểu nhiều bởi u to chèn ép bàng quang và đại trực tràng.
- Nếu không phát hiện và điều trị sớm, khối u có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như xoắn nang, vỡ nang, có thể ảnh hưởng khả năng sinh sản. Một số khối u nang buồng trứng - mặc dù hiếm gặp, có thể tiến triển thành ung thư buồng trứng.
U nang buồng trứng là gì? :là các túi chứa dịch hoặc chất rắn hình thành trên/trong buồng trứng, phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.
Đa số là u lành tính (cơ năng) tự biến mất, nhưng u thực thể kích thước lớn có thể gây biến chứng như xoắn, vỡ, hoặc ung thư hóa.
Triệu chứng thường âm thầm, có thể bao gồm đau bụng dưới, kinh nguyệt không đều, đau khi quan hệ
Các loại u nang buồng trứng phổ biến :
* U nang cơ năng: Hình thành do rối loạn nội tiết (u nang bọc noãn, hoàng tuyến, hoàng thể). Thường nhỏ (< 6cm), lành tính và tự hết sau 2-3 chu kỳ kinh.
* U nang thực thể: Hình thành từ tổn thương nhu mô, bao gồm u nang nước, u nang nhầy, và u nang bì. Loại này có thể phát triển lớn và có nguy cơ cao thành ung thư. �
Triệu chứng cần lưu ý;
* Đau âm ỉ hoặc nhói ở vùng chậu/bụng dưới.
* Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt (kinh nhiều, kinh ít, đau bụng kinh dữ dội).
* Đau khi quan hệ tình dục.
* Đầy hơi, chướng bụng, buồn nôn.
* Tiểu khó, tiểu rắt, tiểu nhiều lần do u chèn ép.
Biến chứng nguy hiểm
* Xoắn u nang: Gây đau bụng dữ dội đột ngột, nôn mửa, sốt, cần cấp cứu ngay.
* Vỡ u nang: Gây đau, xuất huyết trong bụng, nguy hiểm tính mạng.
* U nang thực thể ác tính (ung thư buồng trứng).
* Chẩn đoán: Chủ yếu qua siêu âm phụ khoa, chụp CT/MRI, hoặc xét nghiệm máu tầm soát ung thư (CA-125).
* Điều trị:
* U nang cơ năng: Thường chỉ cần theo dõi định kỳ.
* U nang thực thể: Thường chỉ định phẫu thuật (thường là nội soi) nếu u to, gây triệu chứng hoặc có nguy cơ ác tính.
* Phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần tại các phòng khám chuyên khoa để phát hiện sớm các khối u, từ đó các bác sĩ sẽ tư vấn theo dõi hoặc điều trị kịp thời.